Związki zawodowe żądają od banków cofnięcia podwyżek stóp procentowych

Islandzkie związki zawodowe VR, Landssamband íslenzkra verzlunarmanna oraz Fagfélögin ostro skrytykowały podwyżki oprocentowania ogłoszone przez banki komercyjne przed weekendem. Wspólnie domagają się, aby banki wzięły większą odpowiedzialność za sytuację gospodarczą i wycofały ostatnie podwyżki.

W oświadczeniu związkowcy podkreślają, że islandzkie banki osiągnęły w ubiegłym roku prawie 100 miliardów koron zysku po opodatkowaniu. Według nich odpowiada to ponad 320 tysiącom koron na każdego dorosłego mieszkańca kraju.

„Tam jest przestrzeń i tam leży społeczna odpowiedzialność banków” — napisano w oświadczeniu.

Banki zarabiają, a gospodarstwa domowe mają coraz trudniej

Związki wskazują, że rentowność kapitału własnego banków systematycznie rośnie. Zwiększa się również różnica między oprocentowaniem kredytów a oprocentowaniem depozytów. Innymi słowy: banki zarabiają więcej na udzielanych kredytach, podczas gdy klienci nie otrzymują podobnych korzyści na swoich oszczędnościach.

Według organizacji pracowniczych problem polega na tym, że banki korzystają z obecnej sytuacji, podczas gdy zwykłe gospodarstwa domowe są coraz mocniej obciążane.

W oświadczeniu podano, że czterech na dziesięciu rodziców aktywnych zawodowo ma trudności z wiązaniem końca z końcem i nie byłoby w stanie pokryć nagłego wydatku w wysokości 100 tysięcy koron.

Związki opisują to bardzo obrazowo: osoba pracująca na pełny etat może znaleźć się w sytuacji, w której awaria pralki wystarczy, aby domowy budżet nie domknął się nie tylko w tym miesiącu, ale także w kolejnym.

Związki przypominają obietnice składane przy negocjacjach płacowych

Przed ostatnimi układami zbiorowymi pracodawcy i przedstawiciele biznesu mieli podkreślać, że wszyscy są „na tej samej łodzi” w walce z inflacją. Związki zawodowe twierdzą jednak, że banki i część biznesu nie mogą teraz wycofywać się z tej odpowiedzialności.

Ich zdaniem ciężar walki z inflacją nie może być przerzucany głównie na pracowników i gospodarstwa domowe, podczas gdy sektor bankowy notuje bardzo wysokie zyski.

Żądanie cofnięcia podwyżek

Związki zawodowe domagają się, aby banki cofnęły ostatnie podwyżki oprocentowania. Argumentują, że jest to konieczne również po to, aby utrzymać stabilność układów zbiorowych i zaufanie pracowników do całego procesu walki z inflacją.

„Żądamy, aby podwyżki stóp procentowych z ostatnich dni zostały cofnięte, tak aby układy zbiorowe mogły zostać utrzymane” — napisano w oświadczeniu.

Związki podkreślają, że kierownictwo banków musi pokazać społeczeństwu, że jest gotowe ponieść część odpowiedzialności razem z pracownikami.

Spór o odpowiedzialność w czasie drożyzny

Sprawa pokazuje narastające napięcie między sektorem finansowym a gospodarstwami domowymi. Z jednej strony banki tłumaczą decyzje warunkami gospodarczymi i kosztami finansowania. Z drugiej strony związki zawodowe wskazują, że przy tak wysokich zyskach banki powinny wykazać większą wstrzemięźliwość.

Dla wielu rodzin każda kolejna podwyżka oprocentowania oznacza wyższe raty kredytów i mniejszą przestrzeń w domowym budżecie. Dlatego związki zawodowe przedstawiają tę sprawę nie tylko jako decyzję biznesową, ale jako test społecznej odpowiedzialności banków.