Warto przypomnieć, że problem uzależniającego projektowania mediów społecznościowych nie jest już tylko opinią rodziców czy psychologów. Coraz częściej trafia także do sądów i instytucji publicznych.
W Stanach Zjednoczonych Meta, właściciel Facebooka i Instagrama, mierzy się z licznymi pozwami dotyczącymi wpływu swoich platform na dzieci i młodzież. W jednej z przełomowych spraw ława przysięgłych w Kalifornii uznała Meta i Google za odpowiedzialne za projektowanie platform w sposób, który mógł uzależniać młodych użytkowników i szkodzić ich zdrowiu psychicznemu. Poszkodowanej przyznano 6 milionów dolarów odszkodowania.
Osobno, w Nowym Meksyku, Meta została ukarana wysoką karą finansową po tym, jak ława przysięgłych uznała, że firma wprowadzała konsumentów w błąd w sprawie bezpieczeństwa swoich platform i dopuszczała do szkód wobec użytkowników, w tym dzieci.
Również Unia Europejska zaczęła badać, czy Facebook i Instagram nie naruszają przepisów o ochronie małoletnich. Komisja Europejska wszczęła postępowanie wobec Meta w ramach Digital Services Act, wskazując m.in. na ryzyko uzależniającego projektowania usług oraz wpływ platform na zdrowie psychiczne dzieci.
To pokazuje, że nie mówimy już tylko o „złym nawyku” dziecka, które za długo siedzi w telefonie. Mówimy o całym modelu biznesowym, w którym aplikacje są projektowane tak, aby jak najdłużej utrzymywać uwagę użytkownika. Powiadomienia, nieskończone przewijanie, algorytmy rekomendacji, krótkie filmy i system nagród dopaminowych nie są przypadkowe. To mechanizmy budowane po to, aby użytkownik wracał jak najczęściej i spędzał w aplikacji jak najwięcej czasu.
Dlatego odpowiedzialność nie może być przerzucana wyłącznie na dzieci i rodziców. Rodzina może ustalać zasady, ograniczać czas ekranowy i rozmawiać o technologii, ale po drugiej stronie stoją jedne z najbogatszych firm świata, które przez lata zarabiały na utrzymywaniu ludzi przy ekranie jak najdłużej.
Źródła do tego fragmentu: Reuters opisał kalifornijski wyrok, w którym Meta i YouTube zostały uznane za odpowiedzialne w sprawie uzależniającego projektu platform i zasądzono 6 mln dolarów odszkodowania1. The Guardian opisywał karę 375 mln dolarów dla Meta w Nowym Meksyku w sprawie dotyczącej bezpieczeństwa dzieci i wprowadzania konsumentów w błąd2. Komisja Europejska wszczęła też postępowanie wobec Meta pod kątem ochrony małoletnich i ryzyka uzależniającego charakteru Facebooka oraz Instagrama w ramach DSA3.
- https://www.reuters.com/legal/litigation/jury-reaches-verdict-meta-google-trial-social-media-addiction-2026-03-25/?utm_source=chatgpt.com
- https://www.theguardian.com/technology/2026/mar/24/meta-new-mexico-jury?utm_source=chatgpt.com
- https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/13411/1/european-commission-opens-formal-proceedings-against-meta-under-dsa?utm_source=chatgpt.com
