EKUZ w Islandii – jak działa, kiedy nie wystarcza i kto może go pobrać

Islandia nie jest w UE, ale jest stroną Porozumienia EOG i członkiem EFTA, więc rozporządzenie 883/2004 obejmuje ją tak samo jak państwa UE. To oznacza, że karta EKUZ działa, ale wyłącznie w publicznej sieci Sjúkratryggingar Íslands i tylko z dopłatami pacjenta od 1200 do 5000 ISK za świadczenie. Osoby spoza UE ubezpieczone w polskim NFZ nie mają z kolei prawa do bezpłatnego leczenia na EKUZ w Islandii.

System islandzki reguluje ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym (lög um sjúkratryggingar), a zarządza nim Sjúkratryggingar Íslands (SÍ) z siedzibą w Reykjavíku. SÍ prowadzi biuro obsługi w Reykjavíku przy Borgartúni 21, tam składa się wnioski o refundację.

Rezydent po 6 miesiącach, bez EKUZ

Masz prawa z SÍ niezależnie od karty. Jeśli zapłaciłeś pełną stawkę, bo nie okazałeś EKUZ, wnioskujesz o zwrot części objętej ubezpieczeniem – bezpośrednio do SÍ w Reykjavíku. Zwrotowi podlega różnica między pełną stawką a standardową dopłatą. Standardowej dopłaty (greiðsluþátttaka) nie odzyskasz, to twój udział własny.

Ścieżka:

1. Zbierz oryginały faktur, paragonów, recept, wypisów ze szpitala i opinii lekarskich, najlepiej z tłumaczeniem na angielski.
2. Napisz wniosek po islandzku lub angielsku, z datą leczenia, nazwą placówki i kwotą.
3. Złóż osobiście w biurze SÍ w Reykjavíku lub wyślij listem poleconym.
4. Dołącz kopię dokumentu tożsamości i numer rachunku bankowego (kennitala + IBAN).

Wzór pisma do SÍ:

Sjúkratryggingar Íslands
Borgartún 21, 105 Reykjavík

Reykjavík, [data]

Beiðni um endurgreiðslu vegna læknisþjónustu

Undirritaður, [imię i nazwisko], kennitala [numer], óskaði eftir læknisþjónustu þann [data] hjá [nazwa placówki]. Greiddi hann/ hún fullt gjald að upphæð [kwota] ISK þar sem EKUZ-kort var ekki til staðar. Óskað er endurgreiðslu þess hluta sem fellur undir sjúkratryggingar.

Meðfylgjandi: reikningar, kvittanir, afrit af skilríkjum, bankaupplýsingar.

[podpis]

Po angielsku wystarczy „Request for reimbursement of medical expenses” z tą samą treścią.

Rezydent przed upływem 6 miesięcy

Płacisz jak nieubezpieczony, ale po zatwierdzeniu ubezpieczenia możesz wystąpić o zwrot retroaktywnie przez formularz „Data Submission for Individuals – Medical Expenses in Iceland” dostępny po zalogowaniu na islandzkie ID (auðkenni). Zbieraj każdy rachunek od pierwszego dnia – po pół roku masz podstawę do wniosku.

Ścieżka:

1. Zaloguj się na islandzki portal samoobsługowy (ísland.is) przez auðkenni.
2. Wejdź w sekcję SÍ → „Data Submission for Individuals”.
3. Wypełnij formularz, załącz skany rachunków i potwierdzeń płatności.
4. Poczekaj na decyzję – zwrot trafia na wskazany rachunek.

Jeśli wolisz papier: ten sam wniosek co wyżej, z adnotacją „umsókn um endurgreiðslu vegna tímabils fyrir skráningu”.

Turysta

Turysta ma prawa tylko z EKUZ i tylko w publicznej sieci. Za leczenie ambulatoryjne pobierana jest opłata i w Islandii nie jest refundowana – o jej zwrot możesz ubiegać się u swojego ubezpieczyciela po powrocie do kraju. W Polsce wnioski o zwrot kosztów leczenia poniesionych na Islandii trafiają do Zachodniopomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ, który korespondencyjnie obsługuje pacjentów z wyspy.

Ścieżka w NFZ:

1. Pobierz wzór wniosku o refundację kosztów leczenia – formularz jest na stronach NFZ.
2. Wypełnij dane ubezpieczonego, daty i kwoty świadczeń.
3. Dołącz oryginały dowodów zapłaty, recept i skierowań, kopię EKUZ, adres zamieszkania oraz IBAN i BIC/SWIFT.
4. Wyślij do Zachodniopomorskiego OW NFZ (właściwy dla Islandii).

Wzór pisma do NFZ:

Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ
[adres oddziału]

[miejscowość], [data]

Wniosek o zwrot kosztów leczenia poniesionych w Islandii

Na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wnoszę o zwrot kosztów leczenia poniesionych w Islandii w dniu [data] w placówce [nazwa]. Kwota: [kwota] ISK. Leczenie było niezbędne i nagłe, posiadałem/am EKUZ nr [numer].

Załączniki: oryginały rachunków, dowody zapłaty, kopia EKUZ, IBAN i BIC.

[podpis]

Terminy i przedawnienie

NFZ: sześć miesięcy. Wniosek o zwrot kosztów leczenia za granicą trzeba złożyć w ciągu 6 miesięcy. Lepiej nie wysyłać go pocztą – można przekroczyć termin, a NFZ nie patrzy na datę stempla. Potwierdza to wyrok NSA z 1 kwietnia 2026 r. (sygn. I GSK 131/26), który zaostrzył praktykę: rozliczenia są rygorystyczne i liczy się data wpływu, nie nadania. Po upływie terminu roszczenie przepada, chyba że uda się wykazać szczególne okoliczności.

SÍ: terminy krótsze. Islandzki system nie zna polskiego ustawowego pół roku. Wnioski składa się niezwłocznie, najlepiej w ciągu kilku tygodni od zdarzenia, a najpóźniej przed wyjazdem z wyspy. Po wyjeździe dochodzenie zwrotu z SÍ jest znacznie trudniejsze.

Czego nie odzyskasz nigdzie: świadczeń u prywatnych providerów poza systemem, kwot ponad standardową dopłatę, oraz wszystkiego powyżej polskiego koszyka świadczeń gwarantowanych w ścieżce NFZ.

Kolejność działań

1. Ustal, w której dacie leczenia byłeś – turysta, rezydent przed 6 miesiącami, rezydent po 6 miesiącach.
2. Zbierz oryginały rachunków, dowody zapłaty, kopię EKUZ (jeśli jest), dokument tożsamości i dane bankowe.
3. Rezydent po 6 miesiącach: wniosek do SÍ w Reykjavíku lub listownie.
4. Rezydent przed 6 miesiącami: formularz „Data Submission for Individuals” na ísland.is po zalogowaniu auðkenni, najlepiej od razu po uzyskaniu ubezpieczenia.
5. Turysta: wniosek do Zachodniopomorskiego OW NFZ, wysyłany tak, by wpłynął przed upływem 6 miesięcy.
6. Rezydent: rozważ równolegle NFZ za dopłaty i świadczenia z polskiego koszyka – to droga uzupełniająca.

Zanim wyślesz

• Sprawdź, czy rachunki są oryginałami, a nie skanami – NFZ i SÍ ich wymagają.
• Przygotuj IBAN i BIC/SWIFT; bez nich wniosek do NFZ jest odrzucany formalnie.
• Nie łącz wniosków z różnych dat w jednym piśmie, każdą sprawę prowadź osobno.
• Zachowaj kopię całej korespondencji i potwierdzenie nadania.

Ostrzeżenia

• Termin 6 miesięcy do NFZ licz od daty zdarzenia, nie od powrotu. Wyrok NSA z 1 kwietnia 2026 r. (I GSK 131/26) utrwalił rygorystyczne liczenie terminu od dnia poniesienia kosztu.
• Wysyłka pocztą to ryzyko. Data wpływu, nie stempla, decyduje o zachowaniu terminu – przy napiętym terminie wybierz ePUAP lub dostawę za potwierdzeniem.
• SÍ nie ma ustawowego pół roku. Wniosek złóż niezwłocznie, najlepiej przed wyjazdem z wyspy.
• Brak EKUZ nie blokuje zwrotu z SÍ, jeśli w dacie leczenia byłeś już ubezpieczony – ale przy pełnej stawce bez karty SÍ może żądać wyjaśnienia.

Czego nie odzyskasz

Świadczeń u prywatnych providerów, kwot ponad standardową dopłatę, kosztów ponad polski koszyk świadczeń gwarantowanych w ścieżce NFZ.

Kto może pobrać kartę

EKUZ dostaną tylko osoby zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego lub mające prawo do świadczeń ze środków publicznych. Turysta pobiera ją na podstawie własnego podlegania ubezpieczeniu w Polsce i wyrabia przed wyjazdem przez Internetowe Konto Pacjenta lub ePUAP, na cały pobyt.

Przy przeprowadzce prawo do islandzkiego ubezpieczenia nabywa się dopiero po 6 miesiącach legalnego pobytu; rezydenci są objęci systemem automatycznie po pół roku. Karta jest pomostem, bo osoba przenosząca zamieszkanie do kraju EOG nadal podlega ubezpieczeniu w kraju pochodzenia, dopóki nie nabędzie praw.

Karta jest pomostem, bo osoba przenosząca zamieszkanie do kraju EOG nadal podlega ubezpieczeniu w kraju pochodzenia, dopóki nie nabędzie prawa w kraju pobytu. Warunkiem jest utrzymanie polskiego tytułu, bez którego EKUZ nie zostanie wydana. Kto nie jest objęty systemem w Polsce, musi przed przyjazdem wykupić indywidualną polisę obejmującą leczenie i następstwa wypadków.

Turystę i przyszłego rezydenta łatwo pomylić: mają ten sam dokument, ale różny status. Pierwszy jest ubezpieczony w Polsce przez cały czas, drugi przechodzi okres przejściowy, w którym polskie ubezpieczenie musi trwać, ale traci sens po uzyskaniu islandzkiego. W obu przypadkach karta pokrywa świadczenia niezbędne, nie całość kosztów.

Okres przejściowy: jak nie wypaść z systemu

Polskie uprawnienia z NFZ wygasają po 30 dniach od podjęcia pracy na Islandii i EKUZ przestaje być honorowana; pracodawca powinien wtedy zgłosić cię do SÍ. Procedura bywa opóźniana i powstaje luka, w której ani NFZ, ani SÍ nie pokryje rachunku, a szpital może żądać potwierdzenia ubezpieczenia.

• Nie licz, że EKUZ wytrzyma cały pobyt. Po umowie o pracę uprawnienia gasną w 30 dni. Potrzebujesz szybkiego wpisu do SÍ albo innego zabezpieczenia.
• Utrzymaj polski tytuł. Warunkiem EKUZ jest prawo do świadczeń z NFZ. Najprościej przez zlecenie lub własną działalność. Dobrowolne ubezpieczenie w NFZ wymaga zamieszkiwania w Polsce i wygasa po 30 dniach od rozwiązania umowy oraz z chwilą przeniesienia zamieszkania za granicę.
• Rozważ S1 zamiast EKUZ. S1 lub S072 daje leczenie w pełnym zakresie, także planowane. Wymaga przeprowadzki na stałe do kraju EOG albo pracy na 12 miesięcy lub dłużej; wniosek składasz do NFZ, dokument rejestrujesz na Islandii. Po podjęciu pracy za granicą tracisz polskie ubezpieczenie.
• Przyspiesz wpis do systemu. Wniosek o skráningu í tryggingaskrá przenosi ubezpieczenie nabyte w Polsce.
• Sprawdź status, jeśli jesteś spoza UE. Obywatele państw spoza UE ubezpieczeni w NFZ nie mają EKUZ na Islandii; wyjątek to uchodźcy i rodziny obywatela UE.

Polisa: czego wymagać od OWU

• Suma KL minimum 500 000 zł. Ma obejmować leczenie szpitalne i ambulatoryjne, specjalistyczne także prywatnie, diagnostykę, transport do Polski, akcje ratunkowe i poszukiwawcze.
• Transport medyczny i ICE-SAR. Tego EKUZ nie pokrywa w ogóle, a przy islandzkich kosztach to pozycja krytyczna.
• Placówki prywatne bez umowy z kasą. EKUZ tam nie działa, polisa musi tę lukę wypełniać.
• Assistance, OC, bagaż, opieka nad dziećmi i zwierzętami. Polisa to nie tylko medycyna.
• Wyłączenia. Sprawdź, czy OWU nie wyklucza sportów, trekkingu, lodowca i pracy fizycznej.

Polisa z rozszerzeniem na sporty to 30–50 zł tygodniowo. Minimum sumy to 30 000 EUR, a dobra polisa obejmuje transport do kraju i akcje ratownicze. Standardowa polisa nie chroni wynajętego auta; piasek wulkaniczny i drogi żwirowe to odrębne ubezpieczenia wypożyczalni.

Kolejność działań

Przed wyjazdem: EKUZ i polisa z KL min. 500 000 zł oraz transportem i ratownictwem.

Na dłużej: równolegle wniosek o S1 w NFZ.

Po przyjeździe: rezydentura i kennitala.

Po podjęciu pracy: pilnuj zgłoszenia do SÍ w oknie 30 dni.

Przy leczeniu: ustal scenariusz (turysta, rezydent przed 6 miesiącami, rezydent po 6 miesiącach) i zbierz oryginały rachunków, dowody zapłaty, kopię EKUZ (jeśli jest), dokument tożsamości i dane bankowe.

Przy wniosku: rezydent po 6 miesiącach składa pismo do SÍ w Reykjavíku lub listownie; rezydent przed 6 miesiącami wypełnia „Data Submission for Individuals” na ísland.is po zalogowaniu auðkenni; turysta wysyła wniosek do Zachodniopomorskiego OW NFZ tak, by wpłynął przed upływem 6 miesięcy.

Zanim wyślesz

• Sprawdź, czy rachunki są oryginałami, a nie skanami — NFZ i SÍ ich wymagają.
• Przygotuj IBAN i BIC/SWIFT; bez nich wniosek do NFZ jest odrzucany formalnie.
• Nie łącz wniosków z różnych dat w jednym piśmie, każdą sprawę prowadź osobno.
• Zachowaj kopię całej korespondencji i potwierdzenie nadania.

Ostrzeżenia

• Brak EKUZ nie blokuje zwrotu z SÍ, jeśli w dacie leczenia byłeś już ubezpieczony — ale przy pełnej stawce bez karty SÍ może żądać wyjaśnienia.
• SÍ nie ma ustawowego pół roku; złóż wniosek niezwłocznie, najlepiej przed wyjazdem z wyspy.

Źródła

• gov.pl, Ministerstwo Spraw Zagranicznych: informacje o EKUZ i ubezpieczeniu na Islandii
• nfz.gov.pl: wydawanie EKUZ, dokument S1, zasady podlegania ubezpieczeniu
• pacjent.gov.pl: EKUZ i utrata prawa do świadczeń
• zus.pl: koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, formularze S1 i DA1
• sjukratryggingar.is: zasady ubezpieczenia zdrowotnego i okres oczekiwania na Islandii
• landlaeknir
• gov.pl / MSZ – informacje o EKUZ i ubezpieczeniu na Islandii
• nfz.gov.pl – refundacja kosztów leczenia za granicą, właściwość oddziałów
• island.is / Sjúkratryggingar Íslands – Data Submission for Individuals
• NSA, wyrok z 1.04.2026 r., sygn. I GSK 131/26 – liczenie terminu 6 miesięcy

Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.

📞 +354 789 2299

✉️ office@mojaislandia.com

Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.

Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.

Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.

Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.

Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.

Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.

Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.

Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.

Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.

Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.

Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.

Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.

Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?

Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.

Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.

Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.

Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.

Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.

Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.

Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.

Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.

Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.