Paliwo drożeje o 17 proc., wizyty lekarskie też. Inflacja na Islandii znów ma przyspieszyć
Mieszkańcy Islandii mogą odczuć kolejną falę podwyżek. Ekonomiści Landsbankinn prognozują, że we wrześniu inflacja wzrośnie z 5,6 do 5,8 proc. Największy wpływ na wzrost cen ma mieć gwałtowne podrożenie benzyny i oleju napędowego.
Według prognozy banku ceny paliw mogą wzrosnąć w ciągu zaledwie jednego miesiąca aż o 16,8 proc. Jednocześnie wyższe są już niektóre opłaty związane z korzystaniem z islandzkiej ochrony zdrowia.
Paliwo mocno w górę po powrocie 24 proc. VAT
Jedną z głównych przyczyn podwyżki jest zakończenie czasowej obniżki VAT na paliwa. Stawka została wcześniej zmniejszona z 24 do 11 proc., ale rozwiązanie to przestało obowiązywać wraz z końcem sierpnia.
Według Landsbankinn sam powrót wyższej stawki VAT oznacza wzrost ceny paliwa o prawie 12 proc.
Na tym jednak nie koniec. W porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosły również światowe ceny paliw. Po uwzględnieniu obu czynników ekonomiści banku przewidują, że benzyna i diesel podrożeją we wrześniu o około 16,8 proc.
To właśnie paliwo ma być czynnikiem najmocniej podbijającym wrześniową inflację.
Tańsze bilety lotnicze trochę złagodzą wzrost cen
W przeciwnym kierunku mają działać ceny zagranicznych połączeń lotniczych.
Po zakończeniu letniego szczytu turystycznego bilety zwykle tanieją. Landsbankinn przewiduje, że we wrześniu ich ceny spadną o około 16,7 proc. w porównaniu z sierpniem.
Nie oznacza to jednak, że latanie stało się tańsze niż przed rokiem. Jeśli prognoza się sprawdzi, zagraniczne bilety lotnicze nadal będą o około 25 proc. droższe niż we wrześniu 2025 roku.
Wizyta w przychodni: 500 ISK było, teraz 1000 ISK
Podwyżki dotknęły również ochronę zdrowia.
Opłata za wizytę w heilsugæsla w normalnych godzinach pracy wzrosła z 500 do 1000 ISK, czyli została podwojona.
W przypadku læknavakt poza standardowymi godzinami opłata zwiększyła się z 3100 do 3500 ISK.
Droższe stały się również niektóre badania przesiewowe, w tym związane z profilaktyką raka szyjki macicy i raka piersi.
Landsbankinn szacuje, że we wrześniu kategoria „zdrowie” może w rezultacie podrożeć o około 1,1 proc. w ciągu miesiąca i dodać około 0,04 punktu procentowego do wskaźnika cen konsumpcyjnych.
Kolejne opłaty zdrowotne pojawią się w statystykach w październiku
We wrześniu wprowadzono również nową opłatę dotyczącą fizjoterapii, terapii zajęciowej i terapii mowy.
Według informacji przytoczonych przez Landsbankinn zmiana ta zostanie jednak uwzględniona przez Hagstofa Íslands dopiero w październikowym pomiarze.
Bank szacuje, że może ona podnieść kategorię wydatków na zdrowie o kolejny około 1 proc.
Inflacja z 5,6 do 5,8 proc.
Landsbankinn przewiduje, że cały wskaźnik cen konsumpcyjnych wzrośnie we wrześniu o 0,23 proc., a roczna inflacja przyspieszy z 5,6 do 5,8 proc.
To istotne szczególnie w obecnej sytuacji, kiedy od pracowników i przedsiębiorstw oczekuje się powściągliwości, która ma pomóc w ograniczeniu inflacji.
Tymczasem część podwyżek wynika bezpośrednio ze zmian opłat i podatków. Powrót wyższego VAT podnosi ceny paliw, rosną opłaty w ochronie zdrowia, a w projekcie budżetu na 2027 rok przewidziano również znaczący wzrost kilometrówki.
W praktyce oznacza to, że gospodarstwa domowe mogą zostać obciążone z kilku stron jednocześnie: droższym paliwem, wyższymi opłatami za korzystanie z części usług oraz inflacją, która zamiast dalej spadać, według najnowszej prognozy ponownie przyspieszy.
Najbardziej odczują to osoby, które nie mogą łatwo ograniczyć tych wydatków – codziennie dojeżdżają samochodem do pracy, korzystają z opieki zdrowotnej i przeznaczają dużą część wynagrodzenia na bieżące koszty życia.
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
