Alþingi zdecydował, że 29 sierpnia odbędzie się referendum w sprawie kontynuowania rozmów o członkostwie Islandii w Unii Europejskiej. Za uchwałą głosowało 34 posłów koalicji rządzącej, przeciw było 8 posłów, głównie z Miðflokkurinn, a 14 posłów ze Sjálfstæðisflokkurinn i Framsókn wstrzymało się od głosu.
Decyzja zapadła po intensywnej debacie parlamentarnej. Żeby referendum mogło odbyć się w wyznaczonym terminie, uchwała musiała zostać przyjęta najpóźniej dziś.
„Tajne dokumenty” miały kluczowe znaczenie
Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, posłanka Miðflokkurinn, powiedziała w wieczornych wiadomościach Sýnar, że jednym z kluczowych elementów, które pozwoliły procedować sprawę dalej, był dostęp posłów do tzw. „tajnych dokumentów”.
Chodzi o materiały przekazane przez kancelarię premiera. Początkowo mogli zapoznać się z nimi tylko członkowie komisji spraw zagranicznych. Dopiero później przewodniczący Alþingi umożliwił wgląd wszystkim posłom.
Nanna Margrét podkreśliła, że Miðflokkur uważał sprawę za zbyt poważną, aby omawiać ją w parlamencie krócej niż tydzień. Jej zdaniem partii udało się przedstawić najważniejsze zastrzeżenia, a dostęp do dokumentów był jednym z warunków zakończenia parlamentarnego przeciągania sprawy.
„Dostaliśmy możliwość zobaczenia tajnych dokumentów. To było coś, na co kładliśmy duży nacisk. Otrzymaliśmy też możliwość wypowiedzenia się tak, jak uznaliśmy za konieczne” — mówiła Nanna Margrét.
Spór o pośpiech i jasność pytania
Pawel Bartoszek z Viðreisn bronił decyzji o terminie referendum. Jego zdaniem data 29 sierpnia pokazuje konsekwencję rządu, który już na początku roku wskazywał taki kierunek.
Bartoszek przekonywał również, że debata wcale nie była zbyt krótka. Według niego druga debata nad obecną sprawą była dłuższa niż podobny etap rozmów w 2009 roku, kiedy Islandia składała wniosek o członkostwo w UE.
Nanna Margrét odpowiedziała jednak, że obecna sytuacja jest mniej jasna niż wtedy. Jej zdaniem wcześniej pytanie było proste: czy Islandia chce wejść do Unii Europejskiej. Teraz natomiast rząd mówi o kontynuowaniu rozmów, bez wystarczającego wyjaśnienia, jakie miałyby być warunki, cele negocjacyjne i granice ewentualnych ustępstw.
Miðflokkur: nie chodzi o odbieranie głosu narodowi
Posłanka Miðflokkurinn zaznaczyła, że jej partia nie jest przeciwko temu, aby naród wypowiedział się w ważnej sprawie. Problemem ma być to, na jakich warunkach odbywa się referendum.
Według Nanny Margrét rząd prosi społeczeństwo o udzielenie szerokiego mandatu do rozmów z Unią Europejską, ale bez jasnego określenia, czego Islandia miałaby bronić w negocjacjach i jak daleko mogłaby się posunąć w przekazywaniu kompetencji.
Szczególnie krytycznie odniosła się do roli Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, którą określiła jako otwartą zwolenniczkę Unii Europejskiej.
„Nie zamierzamy uczestniczyć w tym teatrze rządu, jakoby chodziło tylko o zajrzenie do paczki. Unia Europejska jest tym, czym jest. Nie da się po prostu zajrzeć do paczki. Wszyscy, którzy chcą wiedzieć, już wiedzą” — mówiła Nanna Margrét.
Viðreisn: Miðflokkur i tak byłby przeciw
Pawel Bartoszek zwrócił uwagę, że Miðflokkur już przed wyborami zapowiadał sprzeciw wobec takiego referendum. Jego zdaniem należy więc patrzeć na krytykę tej partii także przez pryzmat wcześniejszego stanowiska politycznego.
Bartoszek przypomniał, że rząd zwracał się o opinie do różnych instytucji, w tym do Komisji Weneckiej oraz ośrodków prawnych i ekonomicznych. Dodał też, że zwołano dodatkowe posiedzenie rządu, aby odtajnić wiele dokumentów.
Jego zdaniem niezależnie od tych działań Miðflokkur i tak zagłosowałby przeciw.
Co stanie się po referendum?
Według Pawla Bartoszka, jeśli w referendum wygra odpowiedź „tak”, Islandia wznowi rozmowy akcesyjne z Unią Europejską. Jego zdaniem UE traktuje Islandię jako państwo kandydujące, więc rozmowy mogłyby rozpocząć się już jesienią.
Bartoszek wyraził nadzieję, że negocjacje nie trwałyby dłużej niż około 18 miesięcy i zakończyłyby się przed końcem obecnej kadencji parlamentu.
Jeśli natomiast w referendum zwycięży odpowiedź „nie”, sprawa członkostwa w UE ma zostać odłożona na dłuższy czas.
Referendum otwiera większy spór
Decyzja Alþingi nie kończy sporu o Unię Europejską. Przeciwnie — otwiera nowy etap kampanii, w której przeciwnicy i zwolennicy członkostwa będą próbowali przekonać społeczeństwo do swojej wizji przyszłości Islandii.
Dla zwolenników rozmów referendum jest szansą na sprawdzenie, jakie warunki Islandia mogłaby uzyskać w negocjacjach. Dla przeciwników to ryzyko wejścia na ścieżkę, która może ograniczyć islandzką suwerenność, zwłaszcza w sprawach rybołówstwa, rolnictwa i zasobów naturalnych.
Najważniejsze pytanie, które wróci w kampanii, brzmi więc nie tylko: czy Islandia powinna rozmawiać z UE?
Brzmi ono raczej: czy samo wznowienie rozmów jest neutralnym sprawdzeniem możliwości, czy już politycznym krokiem w stronę członkostwa?
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
