Oszczędny samochód, a paliwo jak za 452 ISK za litr. Związki krytykują nową kilometrówkę
Nowy system opłat drogowych na Islandii miał zastąpić część podatków zawartych wcześniej w cenie paliwa. Najnowsze wyliczenia związku zawodowego Viska pokazują jednak zaskakujący efekt: w przeliczeniu na rzeczywisty koszt przejechania kilometra najbardziej oszczędne samochody mogą ponosić obciążenie odpowiadające cenie aż 452 ISK za litr benzyny i 486 ISK za litr diesla.
Powodem jest kilometrówka, czyli opłata naliczana za każdy przejechany kilometr, niezależnie od tego, ile paliwa rzeczywiście zużywa samochód.
Sytuacja może stać się jeszcze bardziej odczuwalna w 2027 roku. W projekcie budżetu rządu Kristrún Frostadóttir zaproponowano bowiem podniesienie kilometrówki aż o 15,9 proc.
Z 6,95 do około 8,1 ISK za kilometr
Obecnie kierowcy większości samochodów płacą 6,95 ISK za każdy przejechany kilometr. Jeśli propozycja budżetowa zostanie przyjęta, po Nowym Roku stawka wzrośnie do około 8,1 ISK za kilometr.
Dla samochodów o masie przekraczającej 3,5 tony opłaty są jeszcze wyższe i zwiększają się wraz z wagą pojazdu.
Przy 20 tys. kilometrów rocznie sama podstawowa kilometrówka po podwyżce oznaczałaby około 162 tys. ISK rocznie.
Benzyna potaniała na stacji, ale pojawił się rachunek za kilometry
Wprowadzenie kilometrówki na początku 2026 roku spowodowało bardzo widoczny spadek cen na stacjach.
Przykładowo 31 grudnia 2025 roku litr benzyny na stacji Orkan kosztował 308,5 ISK. Dzień później było to 212 ISK – aż o 96,5 ISK mniej.
Nie oznaczało to jednak, że korzystanie z samochodu nagle stało się odpowiednio tańsze. Państwo zaczęło bowiem pobierać osobną opłatę za każdy przejechany kilometr.
I właśnie tutaj Viska wskazuje na jeden z najbardziej kontrowersyjnych efektów nowego systemu.
Im mniej pali samochód, tym większe obciążenie w przeliczeniu na litr
W poprzednim systemie kierowca samochodu zużywającego mniej paliwa płacił odpowiednio mniej podatku zawartego w paliwie.
Kilometrówka działa inaczej. Dwa samochody pokonujące ten sam dystans podlegają tej samej podstawowej stawce kilometrowej, nawet jeśli jeden zużyje znacznie mniej paliwa.
Viska przeliczyła kilometrówkę na równoważny koszt jednego litra paliwa.
W przypadku samochodów spalających około 12 litrów na 100 km całkowity koszt w takim przeliczeniu ma w przyszłym roku odpowiadać około 317 ISK za litr benzyny i 352 ISK za litr diesla.
W przypadku najbardziej oszczędnych samochodów wyliczenia wyglądają zupełnie inaczej: 452 ISK za litr benzyny oraz 486 ISK za litr diesla.
Nie oznacza to oczywiście, że takie ceny zobaczymy na dystrybutorach. To wyliczenie Visku pokazujące cenę paliwa powiększoną o ekonomiczny odpowiednik kilometrówki.
Oszczędzałeś paliwo? Nowy system niekoniecznie to nagradza
To jeden z najciekawszych problemów związanych z kilometrówką.
Przez lata kierowców zachęcano do wyboru samochodów zużywających mniej paliwa. Mniejsze spalanie oznaczało niższe wydatki na paliwo, a jednocześnie mniejszą kwotę podatków paliwowych.
Po przejściu na opłatę kilometrową ta zależność częściowo znika.
Samochód nadal zużywa mniej paliwa, więc jego właściciel oszczędza na stacji. Jednak kilometrówka nie spada wraz ze spalaniem. Dla opłaty najważniejszy jest przebieg, a w przypadku cięższych pojazdów również ich masa.
Dlatego właśnie w przeliczeniu Visku koszt przypadający na litr paliwa jest szczególnie wysoki dla samochodów oszczędnych.
Viska: państwo samo dokłada się do inflacji
Związek zawodowy zwraca uwagę również na szerszy problem.
Islandzkie przedsiębiorstwa są obecnie wzywane do ograniczania podwyżek cen, aby pomóc w walce z inflacją. Pracownicy również zgodzili się wcześniej na umiarkowane porozumienia płacowe.
Tymczasem państwo planuje podnieść kilometrówkę o 15,9 proc.
Viska uważa, że takie działanie jest sprzeczne z walką z inflacją. Związek wskazuje, że państwo nie może oczekiwać stabilności cenowej od przedsiębiorców, a jednocześnie indeksować własnych opłat i znacząco zwiększać obciążenia.
Dlatego organizacja proponuje, aby wzrost kilometrówki oraz innych kwotowych opłat publicznych został ograniczony do 2,5 proc., czyli celu inflacyjnego Seðlabanki Íslands.
Budżet ma się zgadzać, ale rachunek trafia do pracujących
To kolejny przykład szerszego problemu, który coraz mocniej odczuwają mieszkańcy Islandii.
Rosną koszty mieszkań, żywności i wielu usług. Niedawno wróciła wyższa stawka VAT na paliwa. Teraz w projekcie budżetu pojawia się propozycja podwyższenia kilometrówki o prawie 16 proc.
Jednocześnie wynagrodzenia pracowników nie mają automatycznego mechanizmu, który podnosiłby je o tyle samo, o ile rosną podatki, opłaty i koszty życia.
Można więc zadać proste pytanie: skoro państwo może podnosić własne opłaty wraz ze wzrostem kosztów, w jaki sposób przed tym samym wzrostem kosztów ma chronić się pracownik?
Dla osoby, która codziennie musi dojeżdżać kilkadziesiąt kilometrów do pracy, samochód często nie jest luksusem ani wyborem. Jest koniecznością.
I właśnie dlatego dyskusja o kilometrówce nie dotyczy wyłącznie samochodów. Dotyczy tego, ile z wynagrodzenia zostaje pracującej rodzinie po opłaceniu wszystkich kosztów życia.
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
