Inflacja na Islandii znów rośnie – już 5,9%. Sam VAT na paliwo dodał 0,32 proc. do wskaźnika cen
Zamiast dalszego spadku inflacji Islandia notuje ponowne przyspieszenie wzrostu cen. Według najnowszych danych Hagstofa Íslands roczna inflacja we wrześniu osiągnęła 5,9 proc., podczas gdy miesiąc wcześniej wynosiła 5,6 proc.
W ciągu jednego miesiąca wskaźnik cen konsumpcyjnych wzrósł o 0,39 proc. Szczególnie mocno na wrześniowe dane wpłynęły ceny paliw, po tym jak zakończyła się czasowa obniżka VAT.
Diesel droższy o 18,1 proc., benzyna o 16,1 proc.
Na początku września VAT na benzynę i olej napędowy wrócił z 11 do 24 proc.
Efekt był natychmiastowy. W porównaniu z sierpniem:
- diesel podrożał o 18,1 proc.,
- benzyna o 16,1 proc.,
- bilety lotnicze za granicę potaniały natomiast o 11,7 proc.
Hagstofa policzyła również, jak wyglądałaby sytuacja, gdyby niższy VAT nadal obowiązywał. Przy stawce 11 proc. diesel byłby droższy o 5,7 proc. miesiąc do miesiąca, a benzyna o 3,9 proc.
Oznacza to, że sama zmiana VAT na paliwa podniosła wskaźnik cen konsumpcyjnych o około 0,32 proc. To bardzo dużo, biorąc pod uwagę, że cały CPI wzrósł we wrześniu o 0,39 proc.
Inflacja bez kosztów mieszkaniowych również rośnie
Wzrost cen nie wynika wyłącznie z rynku mieszkaniowego. Wskaźnik cen konsumpcyjnych bez kosztów mieszkania wzrósł o 0,40 proc. w ciągu miesiąca, a roczna inflacja w tej kategorii wynosi już 5,7 proc.
To ważny sygnał, ponieważ pokazuje, że presja cenowa obejmuje również codzienne wydatki gospodarstw domowych.
Banki przewidywały wzrost – ale rzeczywistość znalazła się przy górnej granicy prognoz
Analitycy największych banków spodziewali się, że wrześniowa inflacja wzrośnie. Íslandsbanki prognozował 5,9 proc., a Landsbankinn 5,8 proc. Ostateczny wynik znalazł się więc na górnej granicy wcześniejszych przewidywań.
Szczególnie istotne jest to, że jeszcze niedawno jednym z najważniejszych celów gospodarczych było sprowadzenie inflacji wyraźnie w dół. Wrześniowy odczyt pokazuje natomiast ponowne odbicie.
Co teraz ze stopami procentowymi?
Kolejna decyzja Seðlabanki Íslands w sprawie stóp procentowych zaplanowana jest na 7 października.
Podczas poprzedniego posiedzenia, 19 sierpnia, bank centralny podniósł główną stopę procentową o 0,25 punktu procentowego – do 8 proc.
Nowy odczyt inflacji na poziomie 5,9 proc. oznacza, że presja cenowa pozostaje wysoka. Nie przesądza to jednak automatycznie o kolejnej decyzji banku centralnego – pod uwagę brane są również inne dane dotyczące gospodarki, rynku pracy, kursu korony i oczekiwań inflacyjnych.
Państwo podnosi podatki, a inflacja reaguje
Wrześniowe dane pokazują bardzo wyraźnie, jak decyzje podatkowe mogą przełożyć się bezpośrednio na oficjalny wskaźnik inflacji.
W przypadku paliw można to nawet policzyć: około 0,32 proc. wzrostu CPI Hagstofa przypisuje samej zmianie VAT z 11 do 24 proc.
To szczególnie istotne w momencie, gdy pracowników i przedsiębiorstwa zachęca się do umiarkowania w podwyżkach wynagrodzeń i cen.
Jeżeli jednak równocześnie rosną podatki i opłaty publiczne, część presji inflacyjnej pochodzi bezpośrednio z decyzji państwa.
Dla zwykłego gospodarstwa domowego efekt jest prosty: paliwo kosztuje więcej, ceny pozostają wysokie, a przy inflacji wynoszącej 5,9 proc. perspektywa szybkiego powrotu do znacznie niższych stóp procentowych ponownie się oddala.
Grunnvogir eru uppfærðar einu sinni á ári og þær ákvarða vægi í útreikningi á vísitölu neysluverðs.
Hægt er að skoða frekara niðurbrot á undirliðum í töflunni: Undirvísitölur neysluverðs, grunnur 2025=100
Źródło: Verðbólga hækkar upp í 5,9%
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
