Islandzcy podatnicy mają w przyszłym roku zapłacić łącznie o 3,1 mld ISK więcej podatku dochodowego, niż zapłaciliby przy pozostawieniu obecnego sposobu aktualizacji ulg i progów podatkowych. Jednocześnie wiele państwowych opłat ma wzrosnąć o 5,2 proc., a kilometrówka aż o 15,9 proc.
Starfsgreinasamband Íslands (SGS) ostro krytykuje rozwiązania zawarte w projekcie zmian związanych z budżetem na 2027 rok. Związek uważa, że trudno oczekiwać od pracowników i przedsiębiorstw powściągliwości cenowej, jeżeli samo państwo znacząco zwiększa podatki i opłaty.
Stawki podatku się nie zmienią, ale podatek będzie wyższy
Najważniejsza zmiana jest mniej oczywista niż zwykłe podniesienie procentowej stawki podatku.
Projekt zakłada zmianę sposobu aktualizowania persónuafsláttur, czyli osobistej ulgi podatkowej, a także kwoty wolnej i granic poszczególnych progów podatku dochodowego.
Według SGS wartości te mają wzrosnąć mniej, niż wynikałoby z obecnych zasad. W efekcie ulga podatkowa będzie relatywnie niższa, a część pracowników szybciej wejdzie w wyższy próg podatkowy.
Dlatego nawet jeśli same procentowe stawki podatku pozostaną bez zmian, rzeczywiste obciążenie podatników wzrośnie. Według szacunków przytoczonych przez SGS oznacza to dodatkowe 3,1 mld ISK podatku od osób fizycznych w samym 2027 roku.
Kilometrówka prawie 16 proc. w górę
To niejedyna podwyżka przewidziana na przyszły rok. Rządowy projekt zakłada podniesienie szeregu opłat o 5,2 proc. – zgodnie z założeniem inflacyjnym zastosowanym w budżecie. Dotyczy to m.in. części opłat związanych z samochodami, emisją CO₂ czy innymi należnościami państwowymi.
Znacznie mocniej ma wzrosnąć kilometrówka – o 15,9 proc.
Rząd wyjaśnia, że część podwyżki odpowiada aktualizacji o 5,2 proc., natomiast dodatkowa część ma zwiększyć wpływy z transportu o około 4 mld ISK i przybliżyć dochody z pojazdów i paliw do poziomu 1,7 proc. PKB.
SGS zwraca uwagę, że szczególnie mocno odczują to mieszkańcy poza regionem stołecznym, gdzie odległości do pracy, szkół czy usług są większe, a transport publiczny często nie stanowi realnej alternatywy.
Wyższe koszty przejazdów mogą również przełożyć się na transport towarów, a ostatecznie na ich ceny w sklepach.
Związki chciały maksymalnie 2,5 proc.
SGS przypomina, że pracownicy zgodzili się wcześniej na umiarkowane, długoterminowe układy zbiorowe. Założeniem było ograniczenie presji cenowej, tak aby inflacja i stopy procentowe mogły stopniowo spadać.
Związek proponował więc, aby przez okres obowiązywania tych umów podwyżki cen i opłat nie przekraczały 2,5 proc.
Tymczasem państwo planuje wzrost wielu własnych opłat o 5,2 proc., a kilometrówki prawie o 16 proc.
Zdaniem SGS nie można jednocześnie wymagać umiarkowania od pracowników, samorządów i przedsiębiorców oraz samemu zwiększać obciążeń znacznie powyżej poziomu, którego oczekuje się od pozostałych uczestników gospodarki.
Sam rząd zakłada wzrost wskaźnika cen
Szczególnie interesujący jest wpływ proponowanych zmian na inflację. Według danych przytoczonych przez SGS rozwiązania zawarte w projekcie mają zwiększyć wskaźnik cen konsumpcyjnych o około 0,32 proc.
To właśnie dlatego organizacja uważa, że rząd powinien brać pod uwagę również własny udział w kształtowaniu inflacji, zamiast koncentrować presję wyłącznie na płacach i cenach ustalanych przez sektor prywatny.
Rząd: celem jest zrównoważenie budżetu
Rząd przedstawia jednak swoją politykę z innej perspektywy. Projekt budżetu na 2027 rok zakłada zakończenie wieloletniego deficytu państwa i osiągnięcie około 5 mld ISK nadwyżki. Minister finansów argumentuje, że uporządkowanie finansów publicznych jest jednym z warunków ograniczenia inflacji i kosztów odsetkowych w dłuższym okresie.
Spór dotyczy więc przede wszystkim sposobu dojścia do tego celu. SGS nie kwestionuje potrzeby stabilnych finansów państwa, ale uważa, że nie powinno się ich poprawiać kosztem większego obciążenia pracowników, szczególnie w okresie, gdy ceny i oprocentowanie kredytów pozostają wysokie.
3,1 mld ISK więcej – choć procent podatku pozostanie taki sam
I właśnie ten element może być dla wielu mieszkańców Islandii najłatwiejszy do przeoczenia.
Nie trzeba podnosić stawki podatku z 31 do 32 proc., aby podatnik faktycznie zapłacił więcej. Wystarczy, że ulga podatkowa i granice progów będą rosły wolniej niż wynagrodzenia i ceny.
Efekt według przedstawionych szacunków jest konkretny: 3,1 mld ISK dodatkowego podatku od osób fizycznych w 2027 roku.
Jednocześnie wzrosną inne opłaty, w tym kilometrówka. Dlatego dyskusja o budżecie na przyszły rok nie dotyczy wyłącznie państwowych tabel i bilansu finansów publicznych. Dotyczy również bardzo praktycznego pytania: ile z przyszłorocznej wypłaty rzeczywiście zostanie pracownikowi po podatkach, opłatach i rosnących kosztach życia.
Źródła:
https://www.sgs.is/media/5irka1lx/2026-09-umsogn-um-breytingu-a-ymsum-logum-vegna-fjarlaga-fyrir-arid-2027.pdf
https://www.stjornarradid.is/verkefni/opinber-fjarmal/fjarlog/fjarlog-fyrir-arid-2027/greinargerd/kafli/12-yfirlit-yfir-lagabreytingar/?utm_source=chatgpt.com
https://www.stjornarradid.is/verkefni/opinber-fjarmal/fjarlog/fjarlog-fyrir-arid-2027/greinargerd/kafli/4-tekjur-a1-hluta-rikissjods/?utm_source=chatgpt.com
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
