Większość ludzi regularnie odkłada pieniądze na emeryturę i zakłada, że instytucja zarządzająca ich oszczędnościami robi to skutecznie. Najnowsza islandzka analiza pokazuje jednak, że różnice w stopach zwrotu mogą mieć ogromne znaczenie.

Według informacji opublikowanych przez MBL przeciętny pracownik oszczędzający w ramach séreignarsparnaður, czyli prywatnych dodatkowych oszczędności emerytalnych, może przez słabe wyniki inwestycyjne stracić nawet około 15 milionów ISK.

Nie chodzi o jednorazową stratę ani o pieniądze znikające z rachunku z dnia na dzień. Chodzi o kwotę, której pracownik nie zgromadzi przez kilkadziesiąt lat, jeśli jego fundusz będzie regularnie osiągał gorsze wyniki niż inne dostępne rozwiązania.

Niewielka różnica rocznie, ogromna różnica na końcu

Różnica jednego lub dwóch punktów procentowych w rocznej stopie zwrotu może na pierwszy rzut oka wydawać się niewielka. Przy oszczędzaniu przez 30 albo 40 lat działa jednak procent składany.

Zyski z wcześniejszych lat również zaczynają pracować. Im dłuższy okres oszczędzania, tym większy wpływ ma nawet pozornie niewielka różnica w wynikach.

Dlatego po wielu latach dwóch pracowników wpłacających podobne składki może zakończyć oszczędzanie z zupełnie innymi kwotami. Jeden może mieć o kilka lub kilkanaście milionów koron więcej tylko dlatego, że jego pieniądze były lepiej inwestowane.

Pieniądze należą do pracownika

Séreignarsparnaður nie jest pieniędzmi banku ani firmy zarządzającej. To prywatny majątek pracownika, odkładany na jego nazwisko.

Środki znajdują się na indywidualnym rachunku i mogą być zarządzane przez fundusz emerytalny, bank albo firmę inwestycyjną. To instytucja podejmuje jednak decyzje o tym, gdzie pieniądze są inwestowane i jakie koszty są pobierane.

Breki Karlsson, przewodniczący islandzkiego stowarzyszenia konsumentów Neytendasamtökin, zwraca uwagę, że interes osoby oszczędzającej powinien być zawsze ważniejszy niż interes banku lub firmy zarządzającej.

Jeżeli wyniki są słabe, instytucje powinny wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje.

Nie każdy fundusz osiąga takie same wyniki

Analiza Gylfiego Magnússona i Káriego Sigurðssona pokazuje, że wyniki poszczególnych funduszy mogą się znacznie różnić. Wybór miejsca, do którego trafiają składki, nie jest więc wyłącznie formalnością.

Fundusze różnią się m.in.:

• strategią inwestycyjną,
• poziomem podejmowanego ryzyka,
• udziałem akcji i obligacji,
• inwestycjami zagranicznymi,
• kosztami zarządzania,
• skutecznością osób podejmujących decyzje inwestycyjne.

Nie zawsze najwyższy wynik w jednym roku oznacza najlepsze rozwiązanie. Liczy się długoterminowa, realna stopa zwrotu po uwzględnieniu inflacji, kosztów i ryzyka.

Właśnie dlatego nie powinno się oceniać funduszu wyłącznie na podstawie reklamy, nazwy banku albo wyniku z ostatnich dwunastu miesięcy.

Bank zarabia nawet wtedy, gdy klient traci możliwości

Firmy zarządzające oszczędnościami zwykle pobierają opłaty niezależnie od tego, czy wyniki są dobre, czy słabe. Oznacza to, że instytucja może zarabiać na zarządzaniu, podczas gdy klient otrzymuje wynik znacznie poniżej tego, co mógłby uzyskać gdzie indziej.

Pracownik często nie zauważa problemu, ponieważ pieniądze nadal znajdują się na rachunku, a ich wartość nominalnie rośnie.

Dopiero porównanie z innymi funduszami pokazuje, ile pieniędzy mogło zostać utraconych w postaci niewypracowanego zysku.

To właśnie tutaj może pojawić się wspomniana różnica wynosząca nawet około 15 milionów koron.

Odpowiedzialność nie może spoczywać wyłącznie na kliencie

Oczywiście każdy powinien interesować się własnymi oszczędnościami. Problem polega jednak na tym, że przeciętny pracownik nie jest zawodowym inwestorem.

Nie musi rozumieć wszystkich instrumentów finansowych, wskaźników ryzyka, obligacji, funduszy zagranicznych czy kosztów zarządzania. Powierza pieniądze instytucji właśnie dlatego, że oczekuje od niej wiedzy i profesjonalnego działania.

Dlatego banki i fundusze powinny jasno informować klientów:

• jak inwestowane są ich pieniądze,
• jaki był realny wynik po odjęciu inflacji i opłat,
• jak fundusz wypada na tle konkurencji,
• ile kosztuje zarządzanie,
• jaki poziom ryzyka ponosi oszczędzający.

Bez takich informacji trudno mówić o świadomym wyborze.

Wielu ludzi nigdy nie sprawdza swojego funduszu

Duża część pracowników wybiera fundusz raz, często przy podpisywaniu umowy o pracę lub na podstawie rekomendacji banku, a później nie wraca już do tej decyzji.

Przez następne kilkanaście albo kilkadziesiąt lat składki wpływają automatycznie. Klient może nawet nie wiedzieć, jak jego fundusz radzi sobie na tle innych.

To wygodne dla instytucji finansowej, ale potencjalnie bardzo kosztowne dla pracownika.

W przypadku oszczędności emerytalnych brak zainteresowania nie kosztuje kilkuset koron. Może kosztować miliony.

Co warto sprawdzić?

Każdy, kto posiada séreignarsparnaður, powinien sprawdzić przede wszystkim długoterminową stopę zwrotu swojego funduszu, a nie tylko wynik za ostatni rok.

Warto również porównać:

• wyniki z okresu pięciu i dziesięciu lat,
• realną stopę zwrotu po uwzględnieniu inflacji,
• koszty i opłaty,
• poziom ryzyka,
• udział inwestycji zagranicznych,
• możliwość przeniesienia środków do innego zarządzającego.

Nie oznacza to, że należy zmieniać fundusz po każdym słabszym roku. Inwestycje naturalnie rosną i spadają. Ważne jest jednak, czy słabsze wyniki utrzymują się przez dłuższy czas i czy zarządzający potrafi je przekonująco wyjaśnić.

To nie jest tylko temat dla ludzi przed emeryturą

Największe znaczenie ma to dla młodych pracowników. Osoba mająca przed sobą 30 lub 40 lat oszczędzania najbardziej odczuje różnicę w stopie zwrotu.

Im wcześniej pieniądze zaczną być lepiej zarządzane, tym dłużej będą mogły pracować.

Osoba zbliżająca się do emerytury również powinna sprawdzać wyniki, ale ma mniej czasu na wykorzystanie procentu składanego i odrobienie wcześniejszych słabych rezultatów.

Twoje pieniądze nie powinny pracować gorzej, niż muszą

Najważniejszy wniosek jest prosty: samo odkładanie pieniędzy nie wystarczy.

Liczy się również to, gdzie trafiają składki, jak są inwestowane i jakie wyniki osiąga zarządzający. Dwie osoby wpłacające przez całe życie podobne kwoty mogą otrzymać zupełnie różne oszczędności emerytalne.

Różnica może wynosić nawet 15 milionów koron.

Dlatego warto zadać swojemu bankowi lub funduszowi konkretne pytania. Jaka była realna stopa zwrotu? Ile pobrano opłat? Jak fundusz wypada na tle innych? Dlaczego pieniądze są inwestowane właśnie w taki sposób?

Bo séreignarsparnaður to nie dodatkowy produkt bankowy.

To część przyszłości finansowej pracownika. A za słabe decyzje instytucji ostatecznie nie płaci bank. Płaci człowiek, który po kilkudziesięciu latach otrzymuje niższą emeryturę.

Całość przeczytasz tu Meðallaunþeginn fer á mis við 15 milljónir

Masz pytania dotyczące swojej emerytury na Islandii albo chcesz sprawdzić, gdzie trafiają Twoje składki?

Skontaktuj się z nami:

📞 +354 789 2299
✉️ office@mojaislandia.com

Możemy sprawdzić Twoje opcje i wyjaśnić je po polsku, bez zobowiązań.

Najważniejsze informacje o oszczędzaniu emerytalnym na Islandii

Jeśli pracujesz na Islandii, warto wiedzieć, gdzie trafiają Twoje składki emerytalne i jakie masz możliwości.

Obowiązkowa składka emerytalna na Islandii wynosi co do zasady 15,5% wynagrodzenia. Pracownik wpłaca 4%, a pracodawca minimum 11,5%.

W określonych przypadkach możesz zdecydować, aby do 3,5% składki zostało skierowane do tilgreind séreign, czyli prywatnej części emerytalnej. Składka nadal jest ze składki obowiązkowej, ale zachowuje się jak prywatna. To znaczy, że nabiera prawa prywatnego mimo, że ani pracodawca, ani pracownik nić już dodatkowo nie dopłaca.

Ważne: mówimy o części obowiązkowej składki emerytalnej, a nie o dodatkowej składce z pensji.

Séreignarsparnaður oraz tilgreind séreign są prywatnymi formami oszczędzania emerytalnego, ale działają na innych zasadach. Dlatego przed podjęciem decyzji warto sprawdzić dokładnie, jaki rodzaj oszczędzania masz obecnie i gdzie trafiają Twoje pieniądze.

Analiza Gylfiego Magnússona i Káriego Sigurðssona dotycząca islandzkiego systemu séreignarsparnaður pokazuje, że długoterminowe różnice w wynikach, kosztach i sposobie inwestowania mogą mieć duże znaczenie dla wartości zgromadzonych oszczędności.

Dlatego przy wyborze rozwiązania warto sprawdzić przede wszystkim:

• długoterminową stopę zwrotu,
• sposób inwestowania pieniędzy,
• poziom ryzyka,
• walutę inwestycji,
• zasady dziedziczenia,
• zasady i wiek wypłaty środków.

Nie chodzi o zmianę funduszu po jednym słabszym roku. Chodzi o świadome sprawdzenie, jak Twoje pieniądze są zarządzane przez wiele lat.

Czy można przekierować 3,5% emerytury na Islandii?

Tak, w określonych przypadkach możliwe jest skierowanie do 3,5% obowiązkowej składki do tilgreind séreign.

Są fundusze, w których można kierować 3,5% do prywatnej części emerytalnej inwestowanej w euro, nawet z gwarancą ochrony 90% kapitału w euro. Zgromadzone środki są dziedziczne.

Trzeba jednak sprawdzić indywidualną sytuację, obecny fundusz emerytalny oraz warunki uczestnictwa.

Chcesz sprawdzić, gdzie trafia Twoje 3,5%?

Możemy sprawdzić Twoją sytuację i wyjaśnić różnicę między:

obowiązkowym funduszem emerytalnym, tilgreind séreign 3,5% oraz dodatkowym.

Nie musisz od razu niczego zmieniać. Najpierw zobaczysz, jakie masz możliwości i jak wygląda obecne ustawienie Twojej składki.

FAQ: emerytura i séreignarsparnaður na Islandii

Co to jest séreignarsparnaður na Islandii?

Séreignarsparnaður to prywatne oszczędności emerytalne przypisane do konkretnej osoby. W islandzkim systemie występują różne formy prywatnego oszczędzania emerytalnego, dlatego warto rozróżniać między viðbótarlífeyrissparnaður a tilgreind séreign.

Co to jest tilgreind séreign 3,5%?

Tilgreind séreign pozwala w określonych przypadkach skierować do 3,5% obowiązkowej składki emerytalnej do prywatnej części emerytury.

Mówimy o części obowiązkowej składki emerytalnej, a nie o dodatkowej składce z pensji.

Czy mogę przenieść 3,5% obowiązkowej emerytury na Islandii?

W wielu przypadkach jest taka możliwość, ale zależy to między innymi od funduszu emerytalnego, zasad wynikających z układu zbiorowego oraz konkretnej sytuacji pracownika.

Warto sprawdzić to indywidualnie zamiast zakładać, że 3,5% można przenieść w każdym przypadku.

Gdzie sprawdzić swoją emeryturę na Islandii?

Najpierw sprawdź, do jakiego lífeyrissjóður, czyli funduszu emerytalnego, trafiają Twoje składki. Następnie warto ustalić, jaki jest podział składki, czy masz tilgreind séreign oraz czy posiadasz dodatkowy viðbótarlífeyrissparnaður.

Jak sprawdzić stopę zwrotu funduszu emerytalnego na Islandii?

Po islandzku warto szukać informacji pod hasłami ávöxtun lífeyrissjóða, ávöxtun séreignarsparnaðar oraz raunávöxtun lífeyrissjóða.

Jaki fundusz emerytalny na Islandii ma najlepsze wyniki?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla każdego. Wyniki zmieniają się w czasie, a wyższa stopa zwrotu może oznaczać również inne ryzyko.

Przed wyborem warto porównać ávöxtun, czyli stopę zwrotu, koszty, ryzyko, strukturę inwestycji oraz zasady wypłaty.

Czy słaba stopa zwrotu może wpłynąć na moją emeryturę na Islandii?

Tak. Przy oszczędzaniu przez 20, 30 lub 40 lat nawet stosunkowo niewielka różnica w średniej rocznej stopie zwrotu może znacząco zmienić końcową wartość oszczędności ze względu na procent składany.

Dlatego długoterminowa raunávöxtun, czyli realna stopa zwrotu, jest jednym z parametrów, które warto kontrolować.

Czy séreignarsparnaður jest dziedziczony na Islandii?

Prywatne środki emerytalne mają inne zasady dziedziczenia niż część wspólna systemu emerytalnego. W przypadku konkretnego produktu trzeba sprawdzić warunki umowy oraz obowiązujące przepisy.

Tilgreind séreign jest według informacji wielu dostawców w pełni dziedziczna.

Dlaczego warto zainteresować się emeryturą wcześniej?

Najwięcej czasu na wykorzystanie procentu składanego mają osoby, które przed sobą mają jeszcze kilkanaście lub kilkadziesiąt lat pracy.

Każdy miesiąc oznacza kolejną składkę trafiającą do obecnego rozwiązania.

Nie oznacza to, że trzeba podejmować decyzję pochopnie. Warto jednak wiedzieć, jak ustawione są Twoje pieniądze, zanim przez kolejne lata wszystko będzie działało automatycznie.

Jak sprawdzić swoje 3,5% emerytury na Islandii?

Jeżeli nie wiesz, czy korzystasz z tilgreind séreign, pierwszym krokiem jest sprawdzenie swojego obecnego funduszu i sposobu podziału obowiązkowej składki emerytalnej.

Warto również ustalić, jakie masz dostępne możliwości i czym różnią się od obecnego rozwiązania.

Nie musisz podejmować decyzji od razu. Najpierw możesz poznać swoje opcje i zobaczyć, czy w Twojej sytuacji jest w ogóle coś do zmiany.

Nie odkładaj sprawdzenia swojej emerytury na kolejne lata

Oszczędności emerytalne działają w tle. Składki wpływają automatycznie, dlatego łatwo przez wiele lat nie wracać do decyzji podjętej kiedyś przy rozpoczęciu pracy.

Tymczasem właśnie czas sprawia, że różnice w stopach zwrotu, kosztach i sposobie zarządzania mogą nabierać coraz większego znaczenia.

Nie chodzi o zmianę funduszu za wszelką cenę.

Chodzi o odpowiedź na kilka prostych pytań:

Gdzie trafiają moje pieniądze?
Jak są inwestowane?
Jakie wyniki osiąga mój fundusz?
I czy mam inne możliwości?

Czy można wypłacić środki emerytalne po wyjeździe z Islandii?

Możliwość wypłaty środków po przeprowadzce do innego kraju zależy od rodzaju oszczędności emerytalnych oraz zasad konkretnego funduszu.

Nie każde rozwiązanie daje taką samą swobodę. W części funduszy mogą obowiązywać ograniczenia dotyczące wieku, terminu rozpoczęcia wypłaty, sposobu wypłacania pieniędzy lub możliwości otrzymania większej części kapitału jednorazowo.

Dlatego jeżeli planujesz w przyszłości wyjechać z Islandii, warto sprawdzić to wcześniej. Szczególnie ważne są trzy pytania:

Czy mogę otrzymywać swoje pieniądze, mieszkając poza Islandią?
Od jakiego wieku mogę rozpocząć wypłatę?
Jak będzie wyglądało opodatkowanie po przeprowadzce do innego kraju?

Czy emerytura wypłacana za granicą jest opodatkowana na Islandii?

Sama przeprowadzka z Islandii nie oznacza automatycznie, że wypłata oszczędności emerytalnych przestaje podlegać islandzkiemu podatkowi.

Islandzki urząd skarbowy traktuje wypłaty z prywatnych oszczędności emerytalnych jako dochód podlegający opodatkowaniu. Jeżeli osoba mieszka za granicą, bardzo duże znaczenie ma kraj jej rezydencji podatkowej oraz umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta między Islandią a tym krajem.

W zależności od kraju taka umowa może wpływać na to, gdzie podatek zostanie zapłacony i czy możliwe jest ograniczenie albo zwolnienie z części opodatkowania na Islandii. Każda umowa może mieć inne zasady.

Dlatego osoby, które planują po zakończeniu pracy mieszkać na przykład w Polsce lub innym kraju, powinny sprawdzić zasady wypłaty jeszcze przed wyborem miejsca, w którym będą gromadzone oszczędności.

Przy oszczędzaniu przez kilkanaście lub kilkadziesiąt lat znaczenie ma nie tylko stopa zwrotu. Ważne jest również to, gdzie będziesz mógł wypłacić swoje pieniądze, w jakiej formie i jakie zasady podatkowe będą wtedy obowiązywały.

Możemy pomóc Ci uporządkować informacje i sprawdzić dostępne opcje. Bez zobowiązania do podejmowania decyzji.

📞 +354 789 2299
✉️ office@mojaislandia.com

Możemy pomóc Ci uporządkować informacje i sprawdzić dostępne opcje. Bez zobowiązania do podejmowania decyzji.