Kierowcy płacą miliardy więcej, niż państwo wydaje na drogi. W 2027 różnica ma sięgnąć 33,9 mld ISK
Podatki i opłaty pobierane od samochodów, paliwa oraz przejechanych kilometrów przynoszą islandzkiemu państwu znacznie więcej pieniędzy, niż trafia później na drogi. Z analizy Samtök iðnaðarins (SI) wynika, że w latach 2019–2025 państwo zebrało w ten sposób 338,1 mld ISK, podczas gdy całkowite wydatki na transport drogowy wyniosły 255,2 mld ISK.
Różnica to 82,9 mld ISK.
Co więcej, według SI dysproporcja w ostatnich latach nie maleje, lecz systematycznie rośnie. W projekcie budżetu na 2027 rok wpływy z opłat związanych z motoryzacją mają wzrosnąć, podczas gdy wydatki na drogi mają spaść.
Z każdych 100 ISK tylko 53 ISK na utrzymanie i nowe drogi
Samtök iðnaðarins zwraca uwagę, że z pieniędzy pobranych bezpośrednio od kierowców tylko część została przeznaczona na utrzymanie dróg i nowe inwestycje. W latach 2019–2025 było to 180,7 mld ISK.
Oznacza to, że na utrzymanie istniejących dróg i nowe inwestycje drogowe trafiało około 53 ISK z każdych 100 ISK pobranych przez państwo z podatków i opłat dotyczących samochodów, paliwa i jazdy.
Pozostałe wydatki związane z transportem drogowym powodują, że całkowita kwota przeznaczona na ten sektor była wyższa, jednak również ona pozostawała znacząco poniżej wpływów.
Różnica rośnie z roku na rok
Jeszcze w 2022 roku różnica pomiędzy bezpośrednimi wpływami z opłat motoryzacyjnych a wydatkami na transport drogowy wynosiła 7,8 mld ISK. W 2025 roku było to już 21 mld ISK.
Państwo zebrało wtedy z samochodów, paliwa i użytkowania dróg około 64,9 mld ISK, natomiast całkowite wydatki na transport drogowy wyniosły 43,9 mld. Według obowiązującego budżetu na 2026 rok różnica ma wzrosnąć do 23,1 mld ISK. A w 2027 roku – jeżeli projekt budżetu zostanie przyjęty w obecnym kształcie – ma osiągnąć aż 33,9 mld ISK.
W 2027 wpływy wzrosną, a wydatki na drogi spadną
To jeden z najbardziej interesujących elementów analizy SI. W przyszłym roku państwo planuje zebrać z samochodów, paliwa i ruchu drogowego 83,9 mld ISK. W 2026 roku ma to być 77,1 mld.
Oznacza to nominalny wzrost wpływów o około 8,9 proc. Jednocześnie całkowite wydatki na transport drogowy mają spaść z 53,9 mld do 50 mld ISK. Po uwzględnieniu zmian cen SI wylicza, że realne wpływy z opłat wzrosną o około 4,6 proc., podczas gdy wydatki na drogi realnie zmniejszą się aż o 11 proc.
Więcej na remonty, znacznie mniej na nowe drogi
Struktura wydatków również ma się zmienić. Na utrzymanie istniejącej infrastruktury drogowej państwo planuje przeznaczyć w przyszłym roku 20 mld ISK, wobec 17,5 mld w 2026 roku. Jednocześnie środki na nowe inwestycje drogowe mają spaść z 16,8 mld do 12,5 mld ISK. Oznacza to, że mimo rosnących obciążeń kierowców budowa nowych dróg otrzyma mniej pieniędzy.
Sama kilometrówka przyniesie 43,4 mld ISK
Coraz większą rolę w dochodach państwa odgrywa opłata kilometrowa. W 2026 roku państwo spodziewa się z niej około 37,1 mld ISK. W przyszłym roku wpływy mają wzrosnąć do 43,4 mld ISK.
Oznacza to, że sama kilometrówka będzie odpowiadała za ponad połowę wszystkich bezpośrednich wpływów państwa z samochodów, paliwa i użytkowania dróg. Jednocześnie projekt budżetu przewiduje podniesienie stawki kilometrówki o 15,9 proc.
Czy opłaty drogowe są jeszcze tylko opłatami za drogi?
Dane przedstawione przez Samtök iðnaðarins pokazują istotny problem w dyskusji o rosnących kosztach posiadania samochodu na Islandii. Jeżeli opłaty pobierane od kierowców miałyby przede wszystkim finansować infrastrukturę drogową, coraz większa różnica między wpływami a wydatkami rodzi pytanie, na ile obecny system służy już finansowaniu dróg, a na ile stał się po prostu kolejnym źródłem dochodów państwa.
W 2027 roku kierowcy mają zapłacić około 83,9 mld ISK, podczas gdy na cały transport drogowy państwo planuje wydać około 50 mld ISK. Różnica: 33,9 mld ISK w jednym roku.
A jednocześnie kierowców czeka proponowana podwyżka kilometrówki o prawie 16 proc. To właśnie dlatego SI podważa argument, że rosnące obciążenia samochodów można tłumaczyć wyłącznie potrzebą utrzymania i rozbudowy islandzkich dróg.
Napisano na podstawie Bifreiðagjöld langt umfram útgjöld til viðhalds
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
