Były minister rolnictwa ostrzega przed wejściem Islandii do UE. „Chodzi o wolność kraju i narodu”
Były islandzki minister rolnictwa Guðni Ágústsson ponownie zabrał głos w sprawie ewentualnego członkostwa Islandii w Unii Europejskiej. W artykule opublikowanym w Morgunblaðið oraz w rozmowie z Vísir zdecydowanie opowiedział się za głosowaniem przeciwko dalszym krokom w kierunku UE.
Jego zdaniem sprawa członkostwa w Unii należy do najbardziej dzielących tematów, jakie kiedykolwiek postawiono przed Islandczykami. Guðni uważa, że chodzi nie tylko o politykę gospodarczą, ale o podstawowe pytanie: kto ma mieć realną władzę nad Islandią, jej ziemią, rolnictwem i zasobami.
„Wolność kraju i narodu” — tak określił wagę tej sprawy w rozmowie z Vísir.
Głosowanie w symbolicznym dniu
Guðni zwraca uwagę, że planowane referendum ma odbyć się 29 sierpnia, czyli w tzw. Höfuðdagur. W tradycji chrześcijańskiej jest to dzień wspomnienia ścięcia Jana Chrzciciela.
Były minister nadaje tej dacie symboliczne znaczenie. Jego zdaniem Islandczycy powinni właśnie tego dnia powiedzieć „nie” dalszemu zbliżaniu się do Unii Europejskiej i zakończyć spór, który od lat dzieli społeczeństwo.
Ostrzeżenie przed utratą kontroli nad rolnictwem
Jednym z głównych argumentów Guðniego jest przyszłość islandzkiego rolnictwa. Przypomina on raport Sveitalíf 2025, przygotowany około dwudziestu lat temu dla Ministerstwa Rolnictwa i Związku Rolników. Dokument analizował możliwe skutki wejścia Islandii do Unii Europejskiej.
Według Guðniego raport przedstawiał bardzo pesymistyczny scenariusz. Tradycyjne islandzkie rolnictwo miałoby zostać poważnie osłabione, a część gospodarstw mogłaby całkowicie zniknąć. Szczególnie zagrożone miałyby być małe gospodarstwa, hodowla owiec, produkcja mleka, trzody chlewnej, drobiu oraz islandzka ogrodnicza produkcja szklarniowa.
Były minister ostrzega, że wejście do UE mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której islandzka żywność i islandzka ziemia stopniowo przechodziłyby pod wpływ większych graczy z Europy.
Obawy o ziemię i gospodarstwa
W artykule Guðni przypomina, że według wspomnianego raportu po wejściu Islandii do UE nawet co piąte gospodarstwo mogłoby w ciągu kilku lat trafić w ręce zagranicznych firm lub funduszy inwestycyjnych.
To jeden z najważniejszych punktów jego krytyki. Nie chodzi wyłącznie o to, czy islandzcy rolnicy będą mogli konkurować cenowo z większymi producentami z Europy. Chodzi także o to, kto w przyszłości będzie właścicielem islandzkiej ziemi, gospodarstw i produkcji żywności.
Guðni pyta, czy rząd nie ma obowiązku rozpocząć poważnej debaty i przeprowadzić nowej analizy tego, jaka byłaby rzeczywista sytuacja islandzkich rolników po ewentualnym wejściu do Unii Europejskiej.
„Nie ma czego szukać w Unii”
Były minister podkreśla, że Islandia jest dziś jednym z najbogatszych krajów świata, obok Norwegii i Szwajcarii. Jego zdaniem kraj nie powinien oddawać części swojej suwerenności w zamian za członkostwo w strukturze, którą określa jako „związek zadłużenia”.
Guðni uważa, że obecnie Islandia nie ma ważnego powodu, aby wstępować do UE. W jego opinii kraj ryzykowałby utratę kontroli nad własnymi zasobami, a w zamian musiałby płacić duże środki do wspólnego systemu unijnego.
Spór nie tylko o gospodarkę
Wypowiedzi Guðniego pokazują, że debata o Unii Europejskiej na Islandii nie jest wyłącznie technicznym sporem o przepisy, cła, dotacje czy dostęp do rynku. Dla wielu osób jest to pytanie o tożsamość państwa, wieś, rolnictwo, żywność i niezależność.
Zwolennicy członkostwa w UE mówią zwykle o większym wpływie na decyzje europejskie, stabilności gospodarczej i możliwości udziału w unijnych strukturach. Przeciwnicy odpowiadają, że Islandia już dziś ma dostęp do europejskiego rynku przez EOG, a pełne członkostwo oznaczałoby oddanie zbyt dużej części decyzji poza kraj.
W przypadku rolnictwa i rybołówstwa ta różnica ma szczególne znaczenie. To nie są dla Islandii zwykłe sektory gospodarki. To podstawowe elementy niezależności kraju.
Pytanie do rządu
Guðni Ágústsson kieruje swoje pytanie bezpośrednio do premier Kristrún Frostadóttir. Pyta, czy rząd zamierza poważnie zbadać, jakie byłyby realne skutki członkostwa w UE dla islandzkich rolników i całej wsi.
Jego zdaniem nie wystarczy mówić ogólnie o korzyściach i kosztach. Potrzebna jest konkretna analiza: co stanie się z gospodarstwami, produkcją żywności, własnością ziemi i lokalnymi społecznościami, jeśli Islandia wejdzie do Unii Europejskiej.
Wypowiedzi byłego ministra pokazują, że temat Unii Europejskiej ponownie staje się jednym z najważniejszych sporów politycznych na Islandii. Dla Guðniego Ágústssona odpowiedź jest jasna: Islandia powinna powiedzieć „nie” i zachować pełną kontrolę nad własnym krajem, ziemią, rolnictwem i zasobami.
Najważniejsze pytanie w tej debacie nie brzmi więc tylko: czy Islandia powinna wejść do UE?
Brzmi ono raczej: ile niezależności Islandczycy są gotowi oddać w zamian za członkostwo — i czy naprawdę warto to zrobić?
Potrzebujesz pomocy na Islandii? Stowarzyszenie Moja Islandia wspiera Polaków w sprawach związanych z pracą, mieszkaniem, meldunkiem, urzędami, świadczeniami, emeryturą, wypadkami, ubezpieczeniami, podatkami, dokumentami i codziennym życiem na Islandii. Jeśli nie wiesz, gdzie zwrócić się ze swoim problemem, skontaktuj się z nami.
📞 +354 789 2299
Gdzie Polak/a może uzyskać pomoc na Islandii?
Jeśli nie wiesz, do jakiego urzędu, związku zawodowego lub instytucji zwrócić się ze swoją sprawą, możesz skontaktować się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie szukać właściwej pomocy i jakie mogą być kolejne kroki.
Czy Moja Islandia pomaga w problemach z pracodawcą?
Możemy pomóc w zrozumieniu sytuacji i wskazać odpowiednią instytucję lub związek zawodowy. Dotyczy to między innymi niewypłaconego wynagrodzenia, zwolnienia, urlopu, chorobowego czy problemów z warunkami zatrudnienia.
Mam problem z wynajmem mieszkania na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie zgłosić problem dotyczący umowy najmu, kaucji, wypowiedzenia lub konfliktu z właścicielem mieszkania.
Dostałem pismo z islandzkiego urzędu i nie rozumiem, czego ode mnie chcą. Co zrobić?
Nie należy go ignorować. Skontaktuj się z nami. Możemy pomóc ustalić, czego dotyczy dokument i gdzie należy zwrócić się w danej sprawie.
Czy pomagacie Polakom, którzy nie mówią dobrze po islandzku?
Tak. Jednym z celów Moja Islandia jest ułatwienie Polakom dostępu do informacji i pomocy w sytuacjach, w których bariera językowa utrudnia załatwienie sprawy.
Czy pomagacie w sprawach emerytalnych i świadczeniach?
Możemy pomóc znaleźć właściwe informacje i wskazać, gdzie należy załatwić konkretną sprawę dotyczącą islandzkiej emerytury, funduszu emerytalnego, świadczeń lub kontaktu z odpowiednią instytucją.
Czy mogę skontaktować się z Moja Islandia, jeśli nie wiem nawet, do jakiej instytucji powinienem się zgłosić?
Tak. Właśnie w takich sytuacjach warto się z nami skontaktować. Nie musisz znać islandzkiego systemu ani wiedzieć, który urząd odpowiada za Twój problem.
Mam problem z ubezpieczeniem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Moja Islandia może pomóc ustalić, do jakiej instytucji lub ubezpieczyciela należy się zwrócić, jakie dokumenty mogą być potrzebne i jakie kolejne kroki podjąć.
Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Co mogę zrobić?
W takiej sytuacji warto sprawdzić uzasadnienie decyzji i warunki polisy. Możemy pomóc w zrozumieniu pisma i wskazać, gdzie można złożyć odwołanie lub szukać dalszej pomocy.
Nie rozumiem rozliczenia podatkowego na Islandii. Czy możecie pomóc?
Tak. Możemy pomóc w zrozumieniu dokumentów ze Skatturinn, wyjaśnić podstawowe pojęcia i wskazać, gdzie należy zgłosić konkretną sprawę.
Mam niedopłatę podatku na Islandii. Co teraz?
Nie należy ignorować pisma ze Skatturinn. Warto sprawdzić, z czego wynika niedopłata, termin płatności oraz czy istnieje możliwość korekty lub odwołania.
Wyjechałem z Islandii, ale nadal mam sprawy podatkowe lub ubezpieczeniowe. Gdzie się zgłosić?
Moja Islandia może pomóc ustalić, z jaką instytucją należy się skontaktować i jakie dokumenty przygotować, także jeśli mieszkasz już poza Islandią.
Mieszkasz od lat na Islandii, ale nie masz prawidłowego meldunku?
Dopóki wszystko jest w porządku, wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że ich dane w Þjóðskrá są nieaktualne albo że nie mają prawidłowo zarejestrowanego miejsca zamieszkania.
Problem może pojawić się w najmniej odpowiednim momencie – na przykład po wypadku, podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem, świadczeniami, leczeniem lub odszkodowaniem. Wtedy nieprawidłowe dane w rejestrach mogą oznaczać dodatkowe formalności i konieczność wyjaśniania swojej sytuacji.
Mieszkasz na Islandii od lat i nie jesteś pewien, czy Twój meldunek jest prawidłowy? Nie czekaj, aż problem wyjdzie przy okazji poważnej sprawy. Skontaktuj się ze Stowarzyszeniem Moja Islandia. Pomożemy Ci ustalić, gdzie sprawdzić swoje dane i do jakiej instytucji zwrócić się, jeśli wymagają uporządkowania.
Mam problem z meldunkiem na Islandii. Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli masz problem z rejestracją adresu, zmianą miejsca zamieszkania lub danymi znajdującymi się w Þjóðskrá, skontaktuj się z Moja Islandia. Pomożemy ustalić, gdzie należy zgłosić sprawę i jakie kroki podjąć.
Þjóðskrá wykreśliło mnie z adresu. Co zrobić?
Takiej informacji nie należy ignorować. Warto ustalić przyczynę zmiany i sprawdzić, czy dane w rejestrze są prawidłowe. Moja Islandia może pomóc w zrozumieniu pisma i kontakcie z odpowiednią instytucją.
Przeprowadziłem się na Islandii. Czy muszę zmienić meldunek?
Zmiana miejsca zamieszkania może wymagać aktualizacji danych w islandzkim rejestrze ludności. Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, możesz zwrócić się do Moja Islandia.
Wyjeżdżam z Islandii na stałe. Co zrobić z meldunkiem?
Przy przeprowadzce za granicę należy zadbać o prawidłowe dane w islandzkich rejestrach. Ma to znaczenie również przy późniejszym załatwianiu spraw urzędowych.
Ktoś jest nadal zameldowany w moim mieszkaniu, ale już tutaj nie mieszka. Co zrobić?
W takiej sytuacji można zgłosić problem dotyczący rejestracji miejsca zamieszkania. Moja Islandia może pomóc ustalić właściwą procedurę i urząd.
Nie rozumiem pisma z Þjóðskrá. Czy możecie pomóc?
Tak. Jeżeli otrzymałeś pismo dotyczące adresu, miejsca zamieszkania lub innych danych w rejestrze i nie wiesz, czego urząd od Ciebie wymaga, skontaktuj się z Moja Islandia.
