Szwedzki rząd zdecydował się przedstawić projekt ustawy, który zakłada obniżenie wieku odpowiedzialności karnej. Zgodnie z propozycją, w przypadku najpoważniejszych przestępstw miałby on zostać obniżony do 13 lat.
Chodzi o czyny zagrożone karą co najmniej czterech lat więzienia, takie jak morderstwo, usiłowanie morderstwa czy ciężkie przestępstwa seksualne.
Kontrowersje i sprzeciw ekspertów
Projekt od początku budzi duże kontrowersje. Krytyczne głosy pojawiły się zarówno ze strony ekspertów, jak i instytucji opiniujących prawo.
Również rada legislacyjna, która analizuje projekty ustaw przed ich skierowaniem do parlamentu, odrzuciła tę propozycję. Mimo to rząd zdecydował się kontynuować proces i skierować projekt do dalszych prac.
Rząd: obecny system nie działa
Minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer uzasadnia zmiany tym, że obecny system nie spełnia swojej roli.
Według niego nie zapewnia on wystarczającej ochrony społeczeństwa przed poważnymi aktami przemocy, a także nie przerywa negatywnych wzorców wśród młodych sprawców.
Zwrócił uwagę na dane z ostatniego roku – 52 dzieci poniżej 15. roku życia było powiązanych ze sprawami dotyczącymi morderstw lub ich planowania. Jak podkreślił, to liczba, która budzi poważne obawy.
Jak to wygląda na Islandii?
Na tle Szwecji sytuacja na Islandii wygląda zupełnie inaczej.
W Islandii wiek odpowiedzialności karnej wynosi obecnie 15 lat i nie ma planów jego obniżenia. Przypadki poważnych przestępstw z udziałem nieletnich są rzadkie i zazwyczaj dotyczą pojedynczych zdarzeń, które szeroko trafiają do mediów właśnie dlatego, że są wyjątkowe.
Dostępne dane pokazują, że skala problemu jest znacznie mniejsza. W ostatnich latach mówimy raczej o dziesiątkach przypadków poważnej przemocy rocznie wśród młodzieży, a nie o setkach. Dla porównania, w Szwecji liczby dotyczące najcięższych przestępstw są wyraźnie wyższe.
To nie znaczy jednak, że problem nie istnieje. W Islandii również pojawiają się sygnały wzrostu przemocy wśród młodych, szczególnie w grupie nastolatków. Dlatego temat jest coraz częściej poruszany w debacie publicznej, choć skala pozostaje nieporównywalnie mniejsza.
Projekt w Szwecji trafi teraz do parlamentu i będzie dalej analizowany.
Debata wokół tej propozycji zapowiada się intensywnie, bo dotyczy nie tylko bezpieczeństwa, ale też granic odpowiedzialności karnej dzieci i młodzieży.
Porównanie z Islandią pokazuje, jak bardzo różne mogą być podejścia do tego samego problemu – w zależności od skali zjawiska i sytuacji w danym kraju.
Jakie jest Twoje zdanie w tej sprawie?
